Homeآموزش های ثبتیآموزشکلیات و مبانی حقوق ثبت شرکت ها(قسمت پنجم)

کلیات و مبانی حقوق ثبت شرکت ها(قسمت پنجم)

گفتار هفتم: اقامتگاه شرکت تجاری

قوانین ثبت شرکت ها یکی از مهم ترین مواردی است که پیش از ثبت شرکت ها باید با ضوابط آن به طور کامل آشنایی داشته باشید .
معنی اقامتگاه همان محل سکونت است که در موارد حقوقی نیز همین معنی را می دهد یعنی محل سکونت و مرکز امور مهم شخصیت تلقی می شود ، در اصطلاح حقوقی (مسکن) مرکز زندگی مادی و سکونت هر شخص عنوان می شود ولی (اقامتگاه) مرکز زندگی حقوقی اشخاص است .

هیچکس نمی تواند بیشتر از یک اقامتگاه داشته باشد  در حالیکه میتونه چند تا محل زندگی داشته باشد .
در حقوق ایران سه نوع اقامتگاه پیش بینی شده:  اختیاری ، اجباری و انتخابی .
تشخیص و شناخت اقامتگاه برای امور قراردادی ، قضایی ، ثبتی ، مالیاتی و مالی بسیار مهم است .

تعریف اقامتگاه ممکن است از نظر سازمان ثبت اسناد و املاک و یا سازمان امور مالیاتی و یا دستگاه قضایی و سایر نهادها متفاوت باشد .
اقامتگاه شرکت های تجاری طبق قانون تجارت محلی است که اداره شخص حقوقی در آن صورت می گیرد و طبق قانون مدنی ، اقامتگاه اشخاص حقوقی مرکز عملیات آنها است .

همچنین طبق قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب ، دعاوی راجع به ورشکستگی شرکت های بازرگانی که مرکز اصلی شان ایران است  و همچنین دعاوی مربوط به اصل شرکت و دعاوی بین شرکاء و اختلاف حاصله بین شرکا و دعاوی اشخاص دیگر علیه شرکت تا زمانی که شرکت باقی است و نیز درصورت انحلال تا زمانی که تصفیه امور شرکت در جریان است در مرکز اصلی شرکت انجام می گردد .

نظر بیشتر حقوقدانان برای تعریف اقامتگاه با توجه به قانون آن است که :
مرکز عملیات اداری هر شرکت ، اقامتگاه آن شرکت محسوب می شود .
در تأیید این جمله در قانون ثبت شرکت ها که هر شرکتی که در ایران تشکیل گردد و مرکز اصلی آن ایران باشد ، یک شرکت ایرانی محسوب می شود .
از مهمترین فایده های تعیین اقامتگاه می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • تعیین تابعیت شرکت وابسته به معلوم کردن اقامتگاه شرکت می باشد .
  • طلبکاران شرکت برای شکایت علیه شرکت ، باید به دادگاهی که اقامتگاه شرکت در حوزه آن است مراجعه کنند .

برای انجام امور مربوط به بقیه اختلاف ها مثل دعوا های مربوط به اصل شرکت ، دعاوی بین شرکاء و شرکت و اختلاف حاصله بین شرکاء نیز باید به همین دادگاه مراجعه کرد .

  •  دادگاه صالح برای صادر کردن حکم ورشکستگی ، همان دادگاه محل اقامت شرکت است .
  •  صلاحیت محلی اداره متولی ثبت در خصوص تأسیس و تغییرات اشخاص ، با توجه به اقامتگاه شرکت انجام می شود .

با توجه به موارد فوق ، در محاکم قضایی و دستگاه های حاکمیتی ، اقامتگاه اشخاص حقوقی براساس آدرس شرکت ( که در مرجع ثبت شرکت ها به ثبت رسیده ) تشخیص داده می شود .

تا زمانیکه آدرس و محل اصلی شرکت نزد مرجع ثبت شرکت ها ثبت و در روزنامۀ رسمی آگهی نشد به عنوان اقامتگاه شرکت به حساب نمی آید .
ممکن است که تعیین و یا تغییر اقامتگاه شرکت تحت عنوان اصلاح مواد اساسنامه یا اصلاح کل اساسنامه توسط افراد اصلی شرکت ارائه و با تغییر کلی اساسنامه آگهی گردد .

در اینصورت باید آگهی اصلاح آدرس شرکت به صورت مشخص ، در سامانه الکترونیکی ثبت شرکت ها داده شود .
در صورتیکه تغییر اقامتگاه به صورت مشخص و با دستور تغییر محل شرکت و یا تغییر آدرس صورت گیرد در این صورت با رعایت تشریفات تغییر محل ، به صورت جداگانه اصلاح می گردد .

قوانین ثبت شرکت ها

مبحث سوم: حقوق تحلیلی دفاتر اختصاصی ثبت شرکت ها

یکی از موضوعات مهم در مراحل شکل گیری ثبت شرکت ها ، ثبت انواع شرکت های تجاری در دفتر های مخصوص به خود می باشد که اثرات مختلفی را در اعتبار محتویات و مندرجات ثبت شرکت ها به دنبال دارد .
هرچند که به نظر میرسد با توجه به وجود ابزارهای الکترونیکی این دفاتر کم رنگ شده و میشه همه اسناد را در بانک جامع اطلاعات هر شرکت به صورت الکترونیکی ثبت کرد ولی به دلیل نداشتن توضیح کامل درباره روش های جدید ثبتی ، وجود این دفاتر برای ثبت شرکت ها را  ضروری می کند .

گفتار نخست: الزامات قانونی و ثبتی دفاتر ثبت شرکت ها

مطابق قانون یکی از دفاتر پیش بینی شده در ادارات ثبت اسناد و املاک ، دفتر ثبت شرکت ها است .
در اینجا منظور قانون گذار از دفتر ثبت شرکت ها، ثبت انواع شرکت های تجاری است یا ثبت عقد شرکت ؟
در قوانین اولیه ، مقررات مربوط به ثبت املاک و ثبت شرکت ها در یک بازه زمانی نزدیک به تصویب رسیده اند و جدا از آن ، ثبت رسمی شرکت های تجاری در حالت کنونی با تنظیم در دفاتر قانونی ثبت شرکت ها صورت می گیرد .

طبق قانون ، در دایره ثبت شرکت ها ، دفتر مخصوصی برای ثبت شرکت های خارجی در نظر گرفته شده و شرکت های خارجی باید در این دفتر به ترتیب تقاضا و تحت نمره ترتیبی ، ثبت گردند .
در این دفتر برای ثبت هر شرکت ، لااقل چهار صفحه سفید اختصاص داده می شود و همه شعبه های شرکتی که تقاضا ثبت آن می شود .
همچنین تغییراتی که باید مطابق این نظام نامه به ثبت برسد به تدریج که حاصل می شود ، ذیل ثبت خود شرکت و در صفحات گفته شده ثبت خواهد شد .

علاوه بر صفحات سفیدی که طبق قانون مقرر شده ، برای هر شرکت خارجی باید پرونده مخصوصی تشکیل گردد .
در این پرونده برای خود شرکت و هر یک از شعبه های آن در ایران یک پوشه اختصاص داده می شود .
اظهارنامه و هر سندی که ضمیمه  آن می شود در پوشه ای مخصوص شرکت و یا شعبه نگهداری می شود ، بعد از اینکار ، یک نسخه از هر اظهارنامه که راجع به تغییرات شرکت است و همچنین کلیه اوراقی که درباره آن شرکت و یا شعبه یا نماینده آن باشد در پرونده و پوشه خاص به خور نگهداری می شود .

این مقررات برای ثبت شرکت-های خارجی و شعبه های آنها نیز پیش بینی شده بود که در حال حاضر هیچ کاربردی ندارد و تنظیم دفاتر به صورت الکترونیکی انجام می شود .
در نظام نامه قانون ثبت شرکت ها ، بیشتر مقررات درباره نحوه ثبت شرکت های خارجی و شعب و نمایندگی های آنها است ولی در نظام نامه قانون تجارت که درباره نحوه ثبت شرکت های داخلی و ایرانی است ، تشریفات و نحوه ثبت در دفاتر ثبت شرکت ها مثل شرکت های خارجی را با جزئیات کامل پیش بینی نکرده اند .

به هرحال با توجه به مستندات اداره ثبت ، نحوه تنظیم اسناد ثبت شرکت های داخلی نیز (بدون سند قانونی) مانند ثبت شرکت های خارجی انجام می شود .
در سال های اخیر با توجه به قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی و قانون تجارت الکترونیک و طبق دستورالعمل ریاست سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اقدام جدیدی در ثبت الکترونیکی دفاتر ثبت شرکت ها انجام می شود که این اقدام تبدیل نحوه ثبت سنتی شرکت ها و تنظیم و تخصیص شمارگان دفاتر اختصاصی به شیوه الکترونیکی می باشد .

این امر نه تنها در آسان کردن و بروز رسانی و درست بودن مندرجات ثبتی حائز اهمیت است ، بلکه موجب بهبود فضای شروع کسب و کار با حذف یک مرحله ثبتی شده است .

 

قوانین ثبت شرکت ها

گفتار دوم: تنظیم دفاتر طبق مقررات جدید

تنظیم دفاتر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از جمله دفاتر ثبت شرکت ها تأثیر گرفته از قوانین و مقررات و شیوه های جدید ثبتی است .
از جمله این مقررات می توانیم به دستورالعمل ثبت الکترونیکی شرکت ها و مؤسسات غیرتجاری و همچنین قانون جامع حد نگار ( کاداستر ) و آیین نامه اجرایی آن اشاره کرد .
طبق آخرین دستورالعمل چگونگی ثبت الکترونیکی شرکت ها و مؤسسات غیرتجاری ریاست ثبت اسناد و املاک ( دکتر تویسرکانی ) ، تنظیم دفاتر ثبت شرکت ها به صورت الکترونیکی پیش بینی شده است .

همچنین در قانون جامع حد نگار ( کاداستر ) کشور هم تنظیم دفاتر مربوط به سازمان ثبت اسناد و املاک که دفاتر ثبت شرکت ها و مؤسسات غیر تجاری هم جزئی از آنها ا ست، به صورت الکترونیکی پیش بینی شده است .
طبق آیین نامه اجرایی قانون جامع حد نگار ( کاداستر ) سازمان ثبت اسناد و املاک موظف است تا برای ثبت تأسیس انواع اشخاص حقوقی و تغییرات آن ها ، دفاتر الکترونیکی مربوطه را در سامانه مرکزی ایجاد کند و امکان بهره برداری بر خط از آن ها را برای ادارات ثبت و اداره کل ثبت شرکت ها و مؤسسات غیرتجاری فراهم کند .

اسناد ثبت تأسیس و ثبت تغییرات انواع اشخاص حقوقی با بهره گیری از ظرفیت های اخذ اثر انگشت دیجیتالی یا امضاء الکترونیک تنظیم و در دفتر الکترونیکی ثبت می شوند و بعد از آن در سامانه های متمرکز سازمان ذخیره سازی می گردند .
سازمان با توجه به تکالیف قانونی مربوطه ، کله دفاتر دست نویس مورد بهره برداری در واحدهای ثبتی و دفترخانه های اسناد رسمی ، دفترخانه های ازدواج و طلاق ، ادارات اجرای اسناد رسمی و همچنین ادارات ثبت شرکت ها و مؤسسات غیرتجاری و مرکز مالکیت معنوی سازمان را به تدریج و با رعایت مهلت مقرر در قانون به دفاتر الکترونیک تبدیل می کند .

در حال حاضر ، دفاتر ثبت شرکت ها به صورت الکترونیکی و با اختصاص دادن شماره صفحه و شماره جلد به صورت الکترونیکی و مرتبط با شماره ثبت و شناسه ملی شخصیت حقوقی تهیه می شوند .
علاوه بر شناسایی و درج زمان دقیق تنظیم سند و تحریر و امضای مسئول اداره و متقاضی ثبت ، تمامی سوابق نسخه الکترونیکی دفتر هم در آرشیو آگهی های ثبتی در سامانه آگهی های سازمان ثبت اسناد و املاک قابل رؤیت است .

گفتار سوم : تفاوت دفاتر ثبت شرکت ها و دفاتر ثبت تجاری

با توجه به حقوق تحلیلی ثبت ، یکی از مباحث قدیمی در ثبت شرکت ها ( که دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد ) موضوع دفتر ثبت تجاری است که با دفتر ثبت شرکت ها تفاوت دارد .
قانون تجارت به موضوع دفتر ثبت تجاری پرداخته است و طبق آن ذکر کرده که در نقاطی که وزارت عدلیه مقتضی دانسته و دفتر تجاری تأسیس شده ، کلیه اشخاصی که در آن نقاط به شغل تجارت اشتغال دارند اعم از ایرانی و خارجی به استثناء کسبه جزء باید در مهلت مقرر اسم خود را در دفتر تجاری به ثبت برسانند ، در غیر اینصورت به جریمه نقدی محکوم خواهند شد .

مقررات مربوط به دفتر تجاری را وزارت عدلیه با بیان موضوعاتی که می خواهد به ثبت برساند به وسیله نظام نامه تعیین می کند .
شش ماه بعد از اجباری شدن ثبت تجاری ، هر تاجری که موظف به ثبت است ، باید در کلیه اسناد و صورت حساب ها و نشریات خطی یا چاپی خود در ایران ، تصریح کند که با چه شماره ای به ثبت رسیده در غیر این صورت محکوم به پرداخت جریمه نقدی می شود .

طبق قانون ، در هر محلی که اداره ، دایره و یا شعبه ثبت تشکیل شده (یا می شود ) ، برای ثبت نام بازرگانان و بنگاه های بازرگانی و شرکت های تجاری ، دفتر مخصوصی به نام ثبت تجاری تأسیس می کند .
صفحات این دفتر را به دستور دادستان محل یا نماینده آن شماره گذاری می کنند و به امضا و مهر دادسرا می رسانند .
مجموع تعداد صفحات را با تمام حروف در اول و آخر هر دفتر با ذکر تاریخ قید خواهند کرد .
در این دفتر برای ثبت هر شماره ، یک صفحه اختصاص داده شده است .

همه بازرگانان و بنگاه های بازرگانی و شرکت های تجاری ایرانی و خارجی که مرکز اصلی یا تجارتخانه آن ها در ایران بوده و یا مرکز اصلی آن ها در خارج از کشور بوده ولی در ایران شعبه داشته باشند  باید نامشان را طبق مقررات در دفتر تجاری به ثبت برسانند .
با توجه به این مطالب می بینیم که مقررات و آیین نامه های مربوط به دفتر تجاری کاملا با آیین نامه ها و نظام نامه های ثبت شرکت ها متفاوت است ولی اهداف و موضوعات و نحوه ثبت آن ها از یکدیگر متفاوت است .

هدف دفتر ثبت تجاری ، شناسایی تاجر حقیقی و حقوقی با موضوع فعالیت تجاری مشخص ، برای معرفی به وزارت بازرگانی و وزارت صنعت و معدن و تجارت است .
در حالی که هدف دفتر ثبت شرکت ها ، ثبت رسمی تأسیس و تغییرات شرکت های تجاری و صادر کردن سند رسمی است .
ضرورت وجود این دو دفتر در یکی از مواد قانونی این گونه بیان شده که پس از پایان تصفیه ، نام شرکت از دفاتر ثبت شرکت ها و دفتر ثبت تجاری حذف شود .
بنابراین این دو دفتر مخصوص در کنار هم پیش بینی شده اند ، ولی با توجه به مواردی که گفته شد ، دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرند .

مشاوره سامانه ثبت شرکتها

شما میتوانید جهت اطلاع بیشتر از امور ثبتی و همچنین مشاوره در زمینه های ثبت شرکت ، ثبت برند تجاری ، ثبت تغییرات شرکت و دیگر امور ثبتی ، با شماره ۰۲۱۸۸۸۸۸۸۲۲ تماس حاصل فرمایید.
همچنین برای دیدن کلیپ های آموزشی میتوانید ما را در اینستاگرام راهنمای ثبت شرکت داران دنبال نمایید


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.